Yapay Zeka (YZ) konusunda karşımıza çıkan ve LinkedIn ahalisini ürküten "YZ işimizi elimizden alacak mı?" sorusunun cevabı yavaş yavaş netleşiyor sanırım. Bu yüzyılın buharlı makineleri ya da elektrik motorları olan YZ ve robotlar, iş süreçlerinin tamamına hakim olacak gibi. Allah kolaylık versin kendilerine. Bu yazıda artık berraklaşan bu tabloyu değil YZ'nin bana ne yaptığını anlamaya çalışacağım.
Her gün çıkan yeni modeller, şirketlerin çalışanlarının bu araçları kullanmaya teşviki, kurumsal hesapların açılması… Bugün YZ ile iş hayatında geldiğimiz noktayı detaylı anlatmak istemiyorum fakat kibar bir ilişkimiz yok:
"Bulgu yaz" — "Daha iyi yaz" — "Daha temiz yaz" — "Lanet bir denetçi gibi yaz" — "Al bu sunumları oku" — "Al bu verileri incele, anomali tespit et" — "Denetçi gibi bak" — "Satışçı gibi bak" — "Bakımcı gibi bak" — "Olası sorunlar neler?" — "Bir şey bulamadın mı? Bir daha bak" — "Daha iyi ne yapılabilir?" — "Derin düşün" — "Daha da derin düşün" — "İnternette araştır" — "Mevzuatı araştır" — "Kaynak göster" — "Denetim standartlarıyla ilişkilendir"
Tüm bunlar YZ öncesi yöneticilerimin bana söylediği ya da kendime söylediğim ifadelerdi. Bugün YZ kaldıracı ile kolayca iş çıktılarının niceliği ve niteliğini artırıyor olsam da bana gereken bazı kasları da zayıflatıyorum.
Yapay zekaya ulaşamadığın bir toplantıda, mülakatlarda, iş arkadaşınla bir konuyu tartışırken, karşılıklı ikna sürecinde ya da sadece ve sadece kendi kendine bir konuyu kavramaya çalışırken aynı kaslara ihtiyaç var.
İşin olmayacağı bir gelecekte bu kaslar olmadan da yaşanamaz mı? Aynı kaslara alışveriş yaparken, biriyle tanışırken, kitap okurken, sohbet ederken, ev sorumluluklarını yerine getirirken, bir küçükle konuşurken, dopamin saçan "doomscrolling" seanslarımız dışında hayatın kalanında bu kaslara ihtiyaç var.
Bu sebeple LinkedIn'de şiar edinilen "YZ araçlarını iyi kullanan kişiler iş hayatında kalmaya devam edecek" mitini kendimce bozmak istiyorum. Beyaz yaka dünyasında emeğini ücret karşılığı satabilecek son kişiler; muhakeme, odaklanma, düşünme, öğrenme kaslarının erimesine izin vermeyenler, YZ'yi "bilinçli tüketenler", belki de tuşu telefon kullananlar olacak. Tabii çalışmak isterlerse.